Η Βαμβακού είναι η ήρεμη δύναμη του Πάρνωνα. Με λίγους μόνιμους κατοίκους, το χωριό προσφέρει μια αίσθηση γαλήνης σε ένα τοπίο όπου κυριαρχούν τα έλατα, οι καστανιές, οι δρύες και ο καθαρός βουνίσιος αέρας που δημιουργούν το ιδανικό περιβάλλον για όσους αναζητούν αυθεντικότητα και ηρεμία.
Επιμέλεια κειμένων-Φωτογραφίες: Ανδρέας Καλογερόπουλος
Γεωγραφία-Θέση
Η Βαμβακού είναι ορεινός οικισμός του Δήμου Σπάρτης σε υψόμετρο 900 μέτρων. Είναι ένα χωριό που συνδυάζει καθαρό βουνίσιο αέρα, ιστορία αιώνων και μια ηρεμία που σπάνια συναντάς σήμερα.
Ιστορία -Αξιοθέατα
Χτισμένη στα μέσα του 15ου αιώνα η Βαμβακού κουβαλά ιστορία αιώνων. Το όνομά της πιστεύεται ότι προήλθε από τις καλλιέργειες Βαμβακιού της περιοχής. Στην Ελληνική Επανάσταση οι κάτοικοί της συμμετείχαν σε σημαντικές μάχες όπως του Βαλτετσίου, των Δολιανών, η πολιορκία της Τριπολιτσάς, ενώ το 1826 το χωριό υπέστη καταστροφές από τα στρατεύματα του Ιμπραήμ.
Ανάμεσα στα αξιοθέατα ξεχωρίζουν οι ναοί της Κοιμήσεως της Θεοτόκου, της Αγίας Τριάδας και του Αγίου Γεωργίου, ενώ σε μικρή απόσταση βρίσκεται το σπηλαιομονάστηρο της Αγίας Κυριακής που σήμερα δεν λειτουργεί πια, είναι όμως ένα ιστορικό κειμήλιο της περιοχής, που χρησίμευσε ως καταφύγιο για τους κατοίκους σε δύσκολους καιρούς. Η Βαμβακού είναι επίσης γενέτειρα σημαντικών προσωπικοτήτων και ευεργετών.
Το χωριό είναι ευρύτερα γνωστό για την πρωτοβουλία Vamvakou Revival (Αναβίωση Βαμβακούς), η οποία υλοποιείται με την υποστήριξη του Ιδρύματος Σταύρος Νιάρχος, στοχεύοντας στην επανακατοίκησή του μέσω του τουρισμού, της καινοτομίας και του πολιτισμού.
Δραστηριότητες στη φύση και υπαίθρια σπορ
Οι πλαγιές του Πάρνωνα προσφέρονται για μοναδικές εμπειρίες στη φύση.
- Στα πλαίσια του project Vamvakou Revival, έγινε μια προσπάθεια ανάδειξης και σηματοδότησης των παλιών μονοπατιών της περιοχής. Πεζοπορίες σε δασικά μονοπάτια με σκηνικό έλατα και καστανιές, πλάι στις ρεματιές του Οινούντα, διαδρομές γύρω από το χωριό αλλά και προς το καταφύγιο του Πάρνωνα και την κορυφή Τούρλα.
- Ποδηλατικές διαδρομές μέσα από δασικούς δρόμους αρκετών χιλιομέτρων.
- Εξερεύνηση του σπηλαιομονάστηρου της Αγίας Κυριακής για όσους αγαπούν την περιπέτεια. Προσεγγίζεται από την Βαμβακού μέσω του κίτρινου μονοπατιού.
Χρήσιμες πληροφορίες & αποστάσεις
- Απόσταση από Αθήνα: 215χλμ (2 ώρες και 30 λεπτά περίπου με αυτοκίνητο)
- Από Σπάρτη: 25 χλμ.
- Ιδανική εποχή επίσκεψης: άνοιξη και φθινόπωρο για άνετη πεζοπορία, χειμώνας για πιο βουνίσιο κλίμα και ζεστή φιλοξενία.
Ορεινή πεζοπορία στον Πάρνωνα
Από τη Μονή Μαλεβής στο δάσος δενδρόκεδρων του Πάρνωνα
Ξεκινήσαμε από την Αθήνα με πρώτο σταθμό την Κόρινθο, όπου συναντήσαμε την υπόλοιπη ορειβατική συντροφιά και πήραμε τον δρόμο προς την Τρίπολη, με προορισμό τον Πάρνωνα και αφετηρία της διαδρομής την ιστορική Μονή Κοίμησης Θεοτόκου Μαλεβής. Από κει θα πάρουμε το μονοπάτι που περνά από το δάσος των δενδρόκεδρων και θα ανηφορίσουμε προς τη Μεγάλη Τούρλα.
Κείμενο/Φωτογραφίες: Ανδρέας Καλογερόπουλος
Βουνό μεσαίου υψομέτρου με ψηλότερη κορυφή την Τούρλα ή Κρόνιον 1.934μ., ο Πάρνωνας αποτελεί μια εκτεταμένη οροσειρά που ξεκινά από το οροπέδιο της Τεγέας στα βόρεια και φτάνει μέχρι τον Κάβο Μαλιά στο νότο. Όλο το ορεινό του ανάγλυφο, είναι σπαρμένο με γραφικά χωριά και παραδοσιακούς οικισμούς όπως ο Αγ. Ιωάννης, η Μελιγού, ο Άγιος Πέτρος, η Καστάνιτσα, ο Πραστός, ο Κοσμάς, ο Πλάτανος, το Πολύδροσο, τα Άνω Δολιανά και πολλά άλλα ακόμη.
Ακολουθούμε τον αυτοκινητόδρομο Κορίνθου-Τριπόλεως και βγαίνουμε στη διασταύρωση για Αρχαία Νεμέα-Ναύπλιο και μέσω του Άργους φτάνουμε στο Άστρος, την κωμόπολη της βόρειας Κυνουρίας που απέχει 4χλμ από το Παράλιο Άστρος. Για να φτάσουμε στην περιοχή υπάρχει κι άλλη διαδρομή. Ακολουθώντας τον αυτοκινητόδρομο Κορίνθου-Τριπόλεως παίρνουμε το δρόμο προς την Τεγέα, Άνω Δολιανά και Αγ. Πέτρο. Η διαδρομή αυτή είναι πιο σύντομη επειδή κινείται περισσότερο στον αυτοκινητόδρομο.
Από την πεδιάδα του Άστρους η επαρχιακή οδός Τρίπολης-Παράλιου Άστρους ανηφορίζει προς τα χωριά Μελιγού και Αγ. Ιωάννης και μετά από 26χλμ περίπου 45 λεπτά, συναντά τη Μονή της Παναγίας της Μαλεβής. Το ιστορικό μοναστήρι ιδρύθηκε για δεύτερη φορά το 1616, ενώ η πρώτη επίσημη γραπτή αναφορά στη μονή έγινε το 1320 σε Χρυσόβουλο του αυτοκράτορα Ανδρόνικου Παλαιολόγου. Στα χρόνια πριν από την ελληνική επανάσταση έπαιξε καθοριστικό ρόλο αφού υπήρξε λημέρι του σώματος των κλεφτών.
Το 1786 έγινε η πρώτη μεγάλη μάχη μεταξύ Τούρκων και κλεφτών, που έγινε γνωστή ως «Μάχη της Μαλεβής». Το πιο σημαντικό κειμήλιο της μονής είναι η εικόνα της Παναγίας. Σύμφωνα με την παράδοση, είναι μία από τις 70 εικόνες που ζωγράφισε ο Ευαγγελιστής Λουκάς και λέγεται ότι την έφεραν στο πρώτο μοναστήρι στους Κανάλους οι κάτοικοι του Αγίου Όρους, όταν ήρθαν να εγκατασταθούν στην Κυνουρία.
Ανάμεσα στους δενδρόκεδρους Κέδροι και έλατα δίπλα
Το μοναστήρι βρίσκεται σε μια πανέμορφη τοποθεσία με θέα στον ορίζοντα στα βουνά της Αρκαδίας και μέσα σ’ ένα σπάνιο μικτό δάσος κέδρων και ελάτων που ξεπερνάει τα 740 στρέμματα και είναι ενταγμένο στο δίκτυο Natura 2000. Ο δενδρόκεδρος ή γιουνίπερος ή συριακή άρκευθος είναι σπάνιο είδος, ενδημικό της Ανατολικής Μεσογείου και σε δάση συναντάται μόνο στη Συρία. Παρ’ όλα αυτά, είναι χαρακτηριστικό της χλωρίδας του Πάρνωνα όπου συναντάται σε αμιγή συστάδα.
Περπατάμε στο μονοπάτι με τα κόκκινα σημάδια με προορισμό την κορυφή Τούρλα και όσο ανεβαίνουμε το χιόνι βαθαίνει δυσκολεύοντας την κίνηση. Μπαίνουμε σε πυκνό δάσος ελάτης και ανηφορίζουμε. Γύρω μας το τοπίο συναρπάζει. Ο γαλάζιος ουρανός και ο ήλιος λάμπει φωτίζοντας τους κρυστάλλους του χιονιού στα κλαδιά των δέντρων. Βγαίνουμε από το δάσος και ακολουθούμε για λίγο χωματόδρομο που είναι στρωμένος με χιόνι και ανηφορίζουμε σε διάσελο. Μπροστά μας στο βάθος η κορυφή Τούρλα και πιο μακριά οι χιονισμένες κορυφές του Ταΰγετου. Το βάδισμα γίνεται ακόμα πιο δύσκολο αφού έχει πέσει πολύ χιόνι και τα πόδια βουλιάζουν. Έχουμε περπατήσει ήδη αρκετά και συμφωνούμε να επιστρέψουμε,αφήνοντας για μια άλλη φορά την ανάβαση στην Τούρλα, παίρνοντας μαζί μας όμως τις εικόνες και τα χρώματα της όμορφης χειμερινής φύσης του Πάρνωνα.
Χιλιομετρικές αποστάσεις
Οι απευθείας αποστάσεις για τη Μονή Μαλεβής είναι:
- Από την Κόρινθο μέσω Τεγέας 120χλμ 1ώρα 52λ
- Από την Κόρινθο μέσω Άστρους 107χλμ 2ώρες 16λ
- Μ. Μαλεβής-Αγ. Πέτρος Κυνουρίας 5χλμ
